Vergunning voor een aanbouw
Wanneer is een aanbouw vergunningvrij? De regels voor diepte, hoogte en oppervlak in het achtererfgebied, met de Vergunningcheck en officiële bronnen.
Het korte antwoord: een aanbouw aan de achterkant van uw woning is vaak vergunningvrij als u binnen het achtererfgebied blijft, niet dieper bouwt dan 4 meter vanaf het oorspronkelijke huis en niet hoger dan de regels toestaan. Aan de voorkant hebt u altijd een vergunning nodig. Uw gemeente kan andere regels hebben, dus controleer uw adres altijd met de Vergunningcheck in het Omgevingsloket.
Welke regels gelden voor vergunningvrij bouwen?
Sinds de Omgevingswet staan de regels voor vergunningvrij bouwen in het omgevingsplan van uw gemeente. Elke gemeente kreeg daarbij een set rijksregels mee, de zogenoemde bruidsschat. Zolang uw gemeente die regels niet heeft aangepast, gelden voor een aanbouw (in de wet: een bijbehorend bouwwerk) in het achtererfgebied de volgende regels.
| Regel | Wat het betekent |
|---|---|
| Locatie | Alleen in het achtererfgebied. In het voorerfgebied is altijd een vergunning nodig. |
| Diepte tot 4 meter | Binnen 4 meter vanaf de achtergevel van het oorspronkelijke hoofdgebouw. |
| Hoogte binnen die 4 meter | Maximaal 30 cm boven de vloer van de eerste bouwlaag (de eerste verdieping). |
| Maximale hoogte | Nooit hoger dan 5 meter. |
| Afstand tot openbaar gebied | Meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied, zoals een stoep of openbaar groen. |
| Bebouwd oppervlak | Er geldt een maximum voor het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken (zie de tabel hieronder). |
Hoeveel mag u in totaal bebouwen?
Het maximale oppervlak hangt af van de grootte van het bebouwingsgebied: het achtererfgebied plus het gebied dat al bebouwd is met bijbehorende bouwwerken. Schuren, garages en eerdere aanbouwen tellen dus mee.
| Bebouwingsgebied | Maximaal bebouwd met bijbehorende bouwwerken |
|---|---|
| Tot en met 100 m² | 50% van het bebouwingsgebied |
| Meer dan 100 m² tot en met 300 m² | 50 m² plus 20% van het deel boven 100 m² |
| Meer dan 300 m² | 90 m² plus 10% van het deel boven 300 m², tot maximaal 150 m² |
Een voorbeeld: hebt u een bebouwingsgebied van 80 m², dan mag u daarvan 40 m² bebouwen. Staat er al een schuur van 10 m², dan blijft er 30 m² over voor een aanbouw. Bij 150 m² is het 50 m² plus 20% van 50 m², dus 60 m².
Wat is het achtererfgebied precies?
Het achtererfgebied is het erf achter de voorkant van het hoofdgebouw, op meer dan 1 meter van de voorkant. Bij een hoekwoning of een woning met een zijkant langs openbaar gebied wordt het lastiger: daar loopt de grens vaak anders dan u verwacht. Het stappenplan van het Informatiepunt Leefomgeving legt dit uit met tekeningen. Twijfelt u, laat het dan controleren voordat u gaat ontwerpen.
Wanneer hebt u wel een vergunning nodig?
- U bouwt aan de voorkant of aan een zijkant in het voorerfgebied.
- De aanbouw komt dieper dan 4 meter én hoger dan de regels toestaan, of overschrijdt het maximale oppervlak.
- Uw gemeente heeft in het omgevingsplan strengere of andere regels, bijvoorbeeld in een beschermd stads- of dorpsgezicht.
- Uw woning is een monument.
- U wilt een dakterras of balkon op de aanbouw: een bouwwerk met een niet op de grond gelegen buitenruimte is voor de technische bouwactiviteit vergunningplichtig.
Daarnaast geldt een aparte regel voor de opening in uw achtergevel. Volgens het IPLO is het wijzigen van de draagconstructie vergunningplichtig voor de technische bouwactiviteit. Meer daarover leest u in Dragende muur verwijderen.
Hoe gebruikt u de Vergunningcheck?
In het Omgevingsloket vult u uw adres in en kiest u wat u wilt bouwen. U beantwoordt vragen over de plek, de maten en de hoogte. Aan het eind ziet u of u een vergunning nodig hebt, een melding moet doen of vergunningvrij mag bouwen. Bewaar de uitkomst: die kunt u later laten zien als er vragen komen van de gemeente of de buren.
- Adres en perceel bij de hand
- Diepte, breedte en hoogte van de aanbouw
- Afstand tot de erfgrens en tot openbaar gebied
- Bestaande schuren en eerdere aanbouwen meetellen
Wat als u vergunningvrij bouwt?
Ook dan moet de aanbouw voldoen aan het Besluit bouwwerken leefomgeving: constructief veilig, voldoende isolatie en ventilatie. Voor een nieuwe aanbouw gelden de isolatiewaarden van nieuwbouw. Daarnaast blijft het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek gelden, bijvoorbeeld voor ramen dicht bij de erfgrens. Overleg daarom altijd vooraf met uw buren.
Wat kost een vergunning?
De leges verschillen per gemeente en staan in de legesverordening. Rotterdam rekent in 2026 bijvoorbeeld 0,86% van de bouwkosten. Zoek voor uw eigen gemeente de actuele legesverordening op via lokaleregelgeving.overheid.nl.
Bronnen
- IPLO — Stappenplan vergunningvrij bouwen bijbehorende bouwwerken
- IPLO — Vergunning of melding bij de technische bouwactiviteit
- Omgevingsloket — Vergunningcheck
- Legesverordening Rotterdam 2026 (CVDR749229)
Laatst gecontroleerd: 20 oktober 2026. Geschreven door Richard de Boon, RB Projecten.
Vergunning laten uitzoeken?
Stuur uw adres en plan door, dan zoeken wij uit wat er in uw gemeente mag.
Offerte aanvragenMeer over aanbouw & uitbouw
Aanbouw kosten
Wat kost een aanbouw in 2026? De prijsopbouw uit onze configurator: casco per m², fundering, pui, daklicht en afwerking, met rekenvoorbeelden incl. btw.
Fundering voor een aanbouw
Welke fundering heeft uw aanbouw nodig? Palenfundering of fundering op staal, kosten, sondering en waarom dit in de Drechtsteden extra belangrijk is.
Casco of afgewerkt bouwen
Casco aanbouw of compleet afgewerkt laten opleveren? Het verschil in werkzaamheden, prijs en doorlooptijd, met eerlijk advies per situatie.
Direct verder
Prijs weten voor vergunning voor een aanbouw?
Stel uw project zelf samen en ontvang direct een indicatie. Liever eerst overleggen? Bel ons, wij denken vrijblijvend mee over wat er bij uw woning mogelijk is.
- Vaste aanneemsom na inmeting, geen verrassingen achteraf
- Binnen één werkdag een gespecificeerde offerte
- Eigen team, actief in Papendrecht, Dordrecht en de Drechtsteden